Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Lary


Lara trzymająca róg obfitości. Obiekt datowany na I wiek n.e.
Autor: Luis García | Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported

Lary (Lares) były to dusze zmarłych, które były czczone przez antycznych Rzymian jako bóstwa opiekuńcze domu i szczęścia domowego, chroniące od nieszczęść.

Posążki Lar umiejscawiane były na stole w trakcie obiadów oraz w trakcie innych uroczystości w domostwach, co dowodzi, że wierzono iż ich obecność korzystnie służy domowemu zaciszu.

W kapliczkach (lararia) składano ofiary w postaci figurki-laleczki, w czasie uroczystości zwanych Laraliami. Wówczas modlono się do bóstw i składano ofiary. W wesela, urodziny lub gdy chłopiec w rodzinie zakładał bulę lub toga virilis, organizowano święto, podczas którego otwierano drzwi kapliczek i składano ofiary z ciasta, wina, kadzidła, zdobiono całość kwiatami. Przeciwne duszom dobrym były złe dusze (larvae).

Wyróżniano wiele rodzajów larów:

  • Lares Augusti,  duchy opiekujące się cesarzem i jego familią;
  • Lares Compitales (Lares Compitalicii),  duchy opiekujące się lokalnymi wspólnotami i sąsiedztwami (vici); czczone w trakcie festiwalu Compitalia. Kapliczki Lar znajdowały się zwykle na głównych rozstajach dróg (compitesvici;
  • Lares Domestici, duchy opiekujące się domostwem; zapewne identyczne jak Lares Familiares;
  • Lares Familiares, duchy opiekujące się rodziną i domem, w wierzeniach starożytnych Rzymian były to dusze zmarłych przodków, sprawujące pieczę nad krewnymi. Wizerunki ich stały obok ogniska domowego w atrium, albo w osobnym pomieszczeniu zwanym Lararium. Na początku posiłku należało składać im ofiarę z jedzenia, a przy wyjeździe czy przyjeździe modlić się;
  • Lares Grundules
  • Lares Hostilii, duchy broniące miasta od nieprzyjaciół;
  • Lares Militares, duchy opiekujące w wojsku i w czasie podróży;
  • Lares Patrii, zapewne ekwiwalent dii patrii (ubóstwionych przodków), którzy czczeni byli w czasie Parentaliów;
  • Lares Permarini, duchy chroniące przed niebezpieczeństwem na morzu;
  • Lares Praestites, duchy opiekujące się Rzymem, później państwem i społecznością. Ich „siedziba” znajdowała się w Regia, niedaleko świątyni Westy. Lary miały chronić przed pożarami. Później dbanie o kult Lar przjęły Westalki.
  • Lares Publici, chroniące nad całym miastem;
  • Lares Privati,  chroniące prywatne domostwa;
  • Lares Rurales, dbające o pola;
  • Lares Urbani, dbające o państwo;
  • Lares Viales, duchy opiekujące się drogami i ich rozstajami

Źródła wykorzystane

  • Beard Mary, Religie Rzymu, Poznań 2017
  • Jaczynowska Maria, Religie świata rzymskiego, Warszawa 1987
  • Mała encyklopedia kultury antycznej A-Z, Warszawa 1983
  • Zieliński Tadeusz, Religia Rzeczypospolitej Rzymskiej

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów