Cytaty Marka Aureliusza

 

Marek Aureliusz (Marcus Aurelius Antoninus) żył w latach 121-180 n.e. Był ostatnim z tzw. „pięciu dobrych cesarzy”; nazywany także „filozofem na tronie”. Panował w latach 161 – 180 n.e.

  • „[…] nie jest niczym złym ani dobrym, co dotknąć może jednako człowieka złego i dobrego”
  • „[…] pamiętaj o tym, że nikt innego nie traci życia nad to, którym żyje, a innym nie żyje, jak tym, które traci”
  • „Ale kto czci duszę rozumną, ogarniającą wszechświat i społeczeństwo, o żadną z innych rzeczy już się nie troszczy. Ponad wszystko duszę własną utrzymuje w takim stanie, aby była rozumna i społeczna i czynna, i śpieszyła z pomocą bliźniemu, który do tego samego celu dąży.”
  • „Bacz, byś nie postępował tak wobec ludzi niemających uczuć ludzkich, jak ludzie niemający uczuć ludzkich wobec ludzi”
  • „Boże, daj mi pogodę ducha, abym
    godził się z tym, czego zmienić nie mogę,
    odwagę, abym zmieniał to, co zmienić
    mogę, i mądrość, abym zawsze potrafił
    odróżnić jedno od drugiego.”
  • „Budząc się rano, pomyśl jaki to wspaniały skarb żyć, oddychać i móc się radować.”
  • „Cała bowiem ziemia – to punkcik, a w niej jakimże kącikiem część zamieszkana.”
  • „Co dla państwa nie jest szkodliwe, nie przynosi szkody i obywatelowi”
  • „Co nie jest pożyteczne dla roju, i dla pszczoły nie jest pożyteczne.”
  • „Co za moc ma człowiek! Czynić to tylko, co zasłuży na pochwałę Boga, i wszystko przyjmować, co mu przeznaczy Bóg!”
  • „Często popełnia nieprawość ten, kto czegoś nie robi, nie tylko ten, kto coś robi”
  • „Człowiek ambitny widzi swe dobro w działalności ludzi innych; miłujący rozkosz we własnym popędzie; człowiek mądry – we własnym działaniu”
  • „Człowiek tyle jest wart, ile warte są sprawy, którymi się zajmuje.”
  • „Dla kamienia rzuconego w górę nie jest niczym złym, że spadł na dół, ani dobrym, że go podrzucono”
  • „Długość życia ludzkiego – to punkcik, istota – płynna, spostrzeganie – niejasne, zespól całego ciała – to zgnilizna, dusza – wir, los – to zagadka, sława – rzecz niepewna.”
  • „Dobry człowiek nie powinien zwracać uwagi na błędy innych, lecz iść drogą prostą bez zboczeń”
    • źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, IV 18
  • „Dopóki żyjesz, dopóki można, bądź dobry”
  • „Duszyczką jesteś, dźwigającą trupa – powiedział Epiktet.”
  • „Jak wszystko znika szybko: w świecie sami ludzie, w czasie i wspomnienie o nich! Takie są wszystkie rzeczy pod zmysły podpadające, a przede wszystkim to, co wabi przyjemnością lub przejmuje obawą bólu lub co z powodu pozornej swej wielkości jest na ustach wszystkich”
  • „Jak wielki spokój zyskuje ten, kto nie baczy na to, co bliźni mówi, czyni lub myśli, ale na to tylko, co sam robi, by było sprawiedliwie i zbożnie. Wszystko bowiem, cokolwiek czynię sam, czy z pomocą obcą, powinno jeden tylko cel mieć na oku: pożytek i korzyść społeczną.”
  • „Jakże łatwo odtrącić od siebie i odepchnąć wszelkie wyobrażenia niepokojące i niestosowne i natychmiast uzyskać pogodę ducha.”
  • „Jako cesarz jestem pierwszy w Rzymie, jako człowiek jestem równy wszystkim ludziom na świecie.”
  • „Jeden jest wszechświat, a składa się nań wszystko, i Bóg jeden we wszystkim, i prawda jedna.”
  • „Jedno tylko bardzo jest cenne, a to: pędzić życie w prawdzie i sprawiedliwości, w życzliwości nawet dla kłamców i niesprawiedliwych”
  • „Jeśli życzliwość jest szczera i nieobłudna, to jest niezwyciężona.”
  • „Każdą pracę wykonuj, jakby miała ona być ostatnią w życiu”
  • „Każdej chwili usilnie dbaj o to, (…) byś to, co masz właśnie pod ręką, załatwił z pełną, a nieudaną godnością i miłością, i swobodą, i zachowaniem sprawiedliwości i byś zapewnił sobie niezależność od wszelkich innych myśli. Zapewnisz zaś ją sobie, jeżeli będziesz każdą pracę wykonywał, jak gdyby ostatnią w życiu […]”
  • „Kiedy wady innych sprawiają ci przykrość, spójrz na siebie i zastanów się nad twoimi własnymi. Zajmując się nimi, zapomnisz o złości i nauczysz się żyć mądrze.”
  • „Ludzie istnieją dla siebie wzajemnie. Albo ich więc pouczaj, albo znoś”
  • „Ludzie, którzy pragną się jeden nad drugim wywyższyć, przed sobą wzajem się poniżają.”
  • „Ludzie stworzeni są po to, aby jedni drugim podlegali. Albo więc ich ujarzmij, albo naucz się ich znosić”
  • „Możesz zacząć życie nowe. Jeszcze raz przyjrzyj się sprawom tak, jak zwykłeś to czynić. Na tym bowiem polega odrodzenie życia.”
  • „Myśl o tym, w jakim stanie ciała duszy powinna cię zabrać z sobą śmierć i jak krótkie jest życie, jak przepastna wieczność, przeszłość i przyszłość, jak krucha wszelka materia!”
    • źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, XII 7
  • „Najlepszym sposobem obrony jest nie odpłacać pięknym za nadobne”
  • „Najtrudniej dotrzeć do siebie samego.”
  • „Najważniejsza jest prostota.”
  • „Należy odczuć, jakiego świata jesteś cząstką.”
  • „Nasze życie jest tym, co zeń uczynią nasze myśli.”
  • „Nie chlubą jest uciec przed śmiercią, lecz uśmiechnąć się gdy i ona się do ciebie uśmiecha.”
  • „Nie czyń nic bez rozwagi, lecz tylko według zasady dobrze obmyślanej.”
  • „Nie godzi się, aby twoja dusza czuła się zmęczona tym życiem, zanim nie zmęczy się nim ciało.”
  • „Nie marnowałem czasu na badanie tajemnic nieba.”
  • „Nie myśl o tym, czego nie masz, tak jakbyś to już miał. Ale z tego, co masz, wybierz to, co najbardziej jest cenne, i pomyśl, z jakim byś trudem się o to starał, gdyby tego nie było. A uważaj, byś wskutek upodobania w tej rzeczy nie przyzwyczaił się jej tak wysoko cenić, iżbyś miał doznać niepokoju duszy, gdyby ci jej zabrakło”
  • „Nie należy się gniewać na bieg wypadków, bo to ich nic nie obchodzi”
  • „Nie widziano jeszcze, by kto był nieszczęśliwy z tego powodu, że nie troszczy się o to, co się dzieje w duszy innego człowieka. Ci zaś muszą być nieszczęśliwi, którzy nie śledzą z rozwagą drgnień duszy własnej”
  • „Nie żyj tak, jakbyś miał żyć lat dziesięć tysięcy. Los wisi nad tobą. DOpóki żyjesz, dopóki możesz – bądź dobry”
    • źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, IV 17
  • „Niezdobytą warownię przedstawia dusza wolna od namiętności.”
  • „Nigdzie bowiem nie schroni się człowiek spokojniej i łatwiej jak do duszy własnej.”
  • „Od wieków przygotowywało się dla ciebie to, cokolwiek cię spotkało. A splot przyczyn splótł się od wieków na twe istnienie i jego przypadłości”
    • źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, X 5
  • „O własnych stój siłach – nie zaś podtrzymywany.”
  • „Polub twoją pracę, nawet gdyby była mało znacząca i odpoczywaj przy niej.”
  • „Popatrz, jak szybko wszystko ulega zapomnieniu!”
  • „Prawda jeszcze nikomu nie zaszkodziła.”
    • opis: w sensie, poznawanie prawdy nie jest szkodliwe w opozycji do pozostawania w ignorancji.
  • „Również umieranie jest jednym z naszych życiowych zadań.”
  • „Skutki gniewu są dużo poważniejsze od jego przyczyn.”
  • „Snem. Przerażającym snem jest życie.”
  • „Skromnie przyjmować, spokojnie tracić”
  • „Szkodzi zaś sobie ten, kto trwa w błędzie i nieświadomości”
  • „Sztuka życia ma większe podobieństwo z atletyką niż z tańcem, bo trzeba być w pogotowiu i stać bez trwogi wobec wypadków, nawet nieprzewidzianych.”
  • „Śmierć jest tym samym co narodziny, misterium natury.”
  • „Śmieszne to, że nie usuwamy się przed grzechem własnym, co jest możliwe, a usuwamy się przed obcym, co jest niemożliwe.”
  • „Tak należy wszystko czynić i mówić, i o wszystkim myśleć, jakby się już miało odejść z życia”
  • „To nie ubóstwo nas nęka, tylko pragnienie bogactwa.”
  • „Trzeba ludzi znosić, jeśli nie umie się ich poprawić.”
  • „Ty zaś pamiętaj, że tylko istota rozumna otrzymała zdolność chętnego przyjmowania losu, a bezwarunkowo przyjmować go muszą wszystkie.”
  • „Usuń poczucie krzywdy, a usunie się krzywda.”
  • „W dziesięć dni bogiem zdawać się będziesz tym, dla których teraz jesteś zwierzem i małpą, jeżeli powrócisz do zasad i służby rozumu”
  • „Wnet zapomnienie o wszystkim przyjdzie na ciebie. I wnet zapomnienie wszystkich o tobie.”
  • „Wszystko jest nawzajem powiązane, a węzeł to święty.”
  • „Wszystko jednodniowe: i co wspomina, i co jest wspomniane”
  • „Wzajemne szkodzenie sobie jest przeciwne naturze, wzajemnym zaś szkodzeniem jest uczucie gniewu i nienawiści”
    • źródło: Marek Aureliusz, Rozmyślania, II 1
  • „Zajrzyj w siebie! W twoim wnętrzu jest źródło, które nigdy nie wyschnie, jeśli potrafisz je odszukać.”
  • „Zamierzam spotkać się dzisiaj z ludźmi, którzy zbyt wiele mówią, z ludźmi samolubnymi, egoistami i niewdzięcznikami. To mnie jednak nie zaskoczy i nie zdziwi, ponieważ nie umiem wyobrazić sobie świata bez ludzi tego rodzaju.”
  • „Zastanów się, o ile częściej cierpisz z powodu swego gniewu i żalu, niż z powodu rzeczy, które wprawiają cię w gniew i wzbudzają żal.”
  • „Zawsze masz możność żyć szczęśliwie, jeśli pójdziesz dobrą drogą i zechcesz dobrze myśleć i czynić. A szczęśliwy to ten, kto los szczęśliwy sam sobie przygotował. A szczęśliwy los – to dobre drgnienie duszy, dobre skłonności, dobre czyny”
  • „Zawsze wybieraj drogę najkrótszą, albowiem krótka droga jest naturalna.”
  • „Zgoła nie w tym rzecz, że się rozprawia o cechach męża dobrego, lecz że się nim jest”
  • „Życie człowieka sprowadza się do snu, płodzenia dzieci, wypróżniania się oraz płaszczenia przed innymi, przy jednoczesnym pysznieniu się swoją władzą.”
  • „Życie jest krótkie. Korzystaj z teraźniejszości w sposób rozumny i słuszny. Bądź rozsądny w odpoczynku.”
  • „Życie – to wojna i przystanek chwilowy w podróży, wspomnieniem pośmiertnym – zapomnienie. Cóż więc może posłużyć za ostoję? Tylko jedno: filozofia”
  • „Życie mężczyzny jest ufarbowane na kolor jego wyobraźni”

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego finansowego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Praktycznie co chwilę pojawiają się nowe informacje o nowych odkryciach i ciekawostkach o antycznym Rzymie. Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Portal IMPERIUM ROMANUM istnieje od 2004 roku i przez ten czas udało mi się zgromadzić mnóstwo materiałów na temat starożytnego Rzymu. Stronę wielokrotnie przerabiałem graficznie, aby maksymalnie dopasować nawigację do potrzeb internautów. Myślę, że udało mi się to w końcu osiągnąć. Od samych początków, na stronie głównej, znajdowała się moja własna myśl – według mnie znakomita: Na chwałę Cezara i Ludu Rzymskiego pójdź drogą zwycięstwa, drogą wielkiego Imperium! I to nią się kieruję przy tworzeniu strony.

kontakt@imperiumromanum.edu.pl | RSS | #imperiumromanum