Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Cytaty Cycerona


CyceronCyceron (Marcus Tullius Cicero) żył w latach 106-43 p.n.e.). Był jednym z największych, o ile nie najwybitniejszym mówcą rzymskim. Popularyzator filozofii greckiej oraz polityk. Stronnik optymatów. Pochodził ze starej ekwickiej rodziny – Tuliuszów.

  • „A przecież nie ulega wątpliwości, że nie istnieje zgoła nic takiego, co by było lepsze, doskonalsze i piękniejsze od świata”
    • źródło: De natura deorum, str. 84
  • „Archimedesowy problem”
    • opis: problem trudny do rozwiązania
    • źródło: Cyceron, Ad Atticum, 12, 4
  • „Argumentów (dowodów) nie należy liczyć, lecz ważyć”
    • łacina: [Argumenta non numeranda, sed ponderanda sunt]
  • „Bądźmy niewolnikami prawa, abyśmy mogli być wolni”
  • „Bowiem nie tylko owa fortuna jest ślepa, lecz także czyni ślepymi zwykle tych, których objęła (wybrała)”
    • łacina[Non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa est]
    • źródło: Cyceron, Laelius de amicitia, 15 (54)
  • „Byłoby niedorzecznością ganić innych w takiej dziedzinie, w której się samemu popełnia błędy”
  • „Całe życie filozofa to rozmyślania o śmierci”
  • „Cnota jest doskonałym rozumem”
    • łacina: [virtus est perfecta ratio]
  • „Co innego jest ukryć, co innego przemilczeć”
    • łacina: [Aliud est celare, aliud tacere]
    • źródło: Cyceron, De officiis, III, 14
  • „Co kto często widzi, temu się nie dziwi, chociażby nie wiedział, dlaczego to się dzieje; czego przedtem nie widział, to jeśli się zdarzy, uważa za dziw”
    • łacina: [Quod crebro videt non miratur, etiamsi cur fiat nescit. Quod ante non vidit, id si evenerit, ostentum esse censet]
    • źródło: Cyceron, De Divinatione, II. 22
  • „Co nie jest moralnie dobre, nie jest pożyteczne”
  • „Człowieka tworzą maniery i charakter”
    • źródło: Stanisław Kilian, Państwo i społeczeństwo, 2005
  • „Czym sen dla ciała, tym przyjaźń dla ducha – odświeża siły”
  • „Czyż każdy zacny i poważny człowiek nie wyzna, że wiele nie wie i że ciągle powinien się uczyć?”
    • łacina: [Nonne optimus et gravissimus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda?]
  • „Czym sen dla ciała, tym przyjaźń dla ducha – odświeża siły”
  • „Darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby”
    • łacina: [Equi donati dentes non inspiciuntur]
  • „Dla cnoty nie ma żadnego większego teatru nad sumienie”
    • źródło: Przykazania etyki prawniczej. Księga myśli, norm i rycin
  • „Dobrem najwyższym jest zgadzać się z naturą i stosownie do niej żyć”
  • „Dobro państwa – najwyższym prawem”
    • źródło: Leksykon złotych myśli, Warszawa 1998
  • „Dobro to tylko to, co szlachetne, zło to tylko to, co haniebne”
    • łacina: [Nihil bonum nisi quod honestum, nihil malum nisi quod turpe]
  • „Dobrze powinni dziać się dobrym, źle złym”
    • łacina: [Bene bonis, male malis]
    • źródło: Cyceron, De Natura Deorum, III, 32, 80
  • „Doświadczenie jest najlepszym nauczycielem”
    • łacina: [Usus magister est optimus]
  • „Drodzy są rodzice, dzieci, krewni, domownicy, ale miłość wszystkiego zawarła w sobie ojczyzna”
    • łacina: [Cari sunt parentes, cari liberi, propinqui, familiares, sed omnium caritates patria una complexa est]
    • źródło: Czesław Jędraszko, Łacina na co dzień, Warszawa 1988
  • „Drugie ja”
    • łacina: [Alter ego]
  • „Dwa razy potknąć się o ten sam kamień”
    • łacina: [Bis ad eundem lapidem offendere]
  • „Filozofia jest sztuką życia”
    • łacina: [Ars est philosophia vitae]
    • źródło: Cyceron, De finibus,  III, 4
  • „Filozofia jest uprawą ducha”
    • łacina: [Cultura animi philosophia est]
    • źródło: Cyceron, Tusculanae Disputationes, II, 5
  • „Fortuna jest ślepa i ślepymi czyni swoich wybranych”
  • „Gdy z naturą niezwykłą i wybitną połączy się jakieś wykształcenie naukowe, wówczas zwykle powstaje coś wspaniałego i osobliwego”
    • łacina: [Cum ad naturam eximiam et illustrem accessit ratio quaedam conformatioque doctrinae, tum illud nescio quid praeclarum ac singulare existere]
    • źródło: Cyceron, Pro Archia poeta 7
  • „Gdy zachowują spokój, godzą się”
    • łacina: [Cum quiescunt, probant]
    • źródło: Cyceron, In Catilinam,  I 21
  • „Głęboko leżą korzenie głupoty”
  • „Głód jest najlepszym kucharzem”
    • łacina: [fames est optimus coquus]
  • „Gniew jest zaczynem niedorzeczności”
  • „Hannibal u bram!”
    • łacina: [Hannibal ad portas!]
    • źródło: Cyceron, Filipiki 1, 5, 11
  • „Historia jest nauczycielką życia”
    • łacina: [Historia magistra vitae est]
  • „Historia jest świadkiem czasów, światłem prawdy, życiem pamięci, nauczycielką życia”
    • łacina: [Historia testis temporum, lux veritatis, vita memoriae, magistra vitae]
  • „I zbóje mają swoje prawa”
    • łacina: [etiam latrones suis legibus parent]
  • „Imiona są ohydne”
    • łacina: [Nomina sunt odiosa]
    • opis: nie należy wymieniać nazwisk
  • „Istnieje owo niepisane, lecz przyrodzone prawo, iż siłę siłą odeprzeć wolno”
    • łacina: [Est enim ea non scripta, sed nata lex, quod vim vi repellere licet]
  • „Jak długo, Katylino, będziesz nadużywał naszej cierpliwości? Jak długo będziesz w swoim szaleństwie naigrywał się z nas? Do jakich granic będziesz się chełpił swoim zuchwalstwem nie znającym cugli? Czyż nie strwożyły cię nocne straże na Palatynie ani straże przemierzające miasto, ani trwoga, która ogarnęła lud, ani obecność tutaj wszystkich uczciwych ludzi, ani wybór tego obronnego miejsca na posiedzenie senatu, ani twarze i spojrzenia wszystkich obecnych? Czyż nie rozumiesz, że zamiary twoje zostały odkryte? Nie widzisz, że twój spisek znany już jest wszystkim obecnym i zdemaskowany? Kto z nas, według ciebie, nie wie, co robiłeś ostatniej, co poprzedniej nocy, gdzie byłeś, kogo zwoływałeś, jaką podjąłeś decyzje? O co za czasy! O co za obyczaje!”
    • łacina: [Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?]
    • opis: pierwsza mowa wygłoszona w Senacie rzymskim 8 października 63 p.n.e.
    • źródło: Cyceron, In Catilinam,  I, 1
  • „Jest cechą głupoty dostrzegać błędy innych, a zapominać o swoich”
  • „Jestem obywatelem rzymskim”
    • łacina: [Civis Romanus sum]
    • opis: wypowiadając te słowa obywatel Rzymu uchylał się przed sądem poza granicami swej ojczyzny
    • źródło: Cyceron, In Verrem 5, 57, 147
  • „Jeśli się nie zna historii, pozostaje zawsze dzieckiem.”
  • „Każdy człowiek może zbłądzić, uparcie trwa w błędzie tylko głupiec”
    • łacina: [Cuiusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis in errore perseverare]
    • źródło: Leksykon złotych myśli, Warszawa 1998
  • „Krańcowa wolność prowadzi narody i jednostki do skrajnego niewolnictwa”
  • „Krótki okres życia jest dostatecznie długi na to, aby żyć dobrze i uczciwie”
    • łacina: [Breve tempus aetis satis longum est ad bene honestumque vivendum]
    • źródło: Czesław Jędraszko, Łacina na co dzień, Warszawa 1988
  • „Kto cierpi, ma pamięć”
  • „Kto przewidział przyszłe nieszczęścia, pozbawił siły obecne”
  • „Lepiej żyć w nędzy niż w hańbie i występku”
  • „Między dobrymi wszystko dobrze się układa”
  • „Milcząc, wołają”
    • łacina: [Cum tacent, clamant]
    • opis: milczenie jest wymowniejsze od mowy.
    • źródło: Cyceron, In Catilinam,  I, 3
  • „Możesz mnie nienawidzić, byle byś mnie kochał”
  • „Mówić dobrze może tylko ten, kto myśli rozumnie”
  • „Musimy być niewolnikami praw, abyśmy byli wolni”
  • „Najszlachetniejszym motywem, który skłania nas do uczestnictwa w życiu publicznym, jest determinacja, by nie być rządzonym przez podłych ludzi”
  • „Najtrudniej o przyjaźń wśród tych, którzy ubiegają się o zaszczyty w służbie państwowej. Gdzie bowiem znajdziesz takiego, który godność przyjaciela przeniósłby ponad swoją?”
    • łacina: [Amicitiae difficillimae reperiuntur in iis, qui in honoribus reque publica versantur. Ubi enim istum invenies, qui honorem amici anteponat suo?]
    • źródło: Cyceron, Laelius de amicitia, 17 (64).
  • „Największa wina jest w tym, kto nie chce słuchać prawdy”
  • „Narodziliśmy się dla sprawiedliwości”
  • „Nic nie jest tak szybkie jak kalumnia: niczego łatwiej nie można rzucić, łatwiej zaakceptować, ani szybciej rozprowadzić”
  • „Nic nie kwitnie wiecznie”
  • „Nie być chciwym to już bogactwo”
  • „Nie chcę chwalić, aby nie wydawać się pochlebcą”
  • „Nie korzystamy częściej z wody i ognia niż z przyjaźni”
  • „Nie ma nic brzydszego jak niewdzięczny człowiek”
  • „Nie ma nic bardziej nieznośnego jak głupiec, któremu się powodzi”
  • „Nie ma powiedzenia, tak w życiu publicznym, jak prywatnym, które byłoby wolne od obowiązków”
  • „Nie ma starca, który zapomniałby, gdzie skarb swój ukrył”
  • „Nie można powiedzieć nic niedorzecznego, czego by już jaki filozof nie powiedział”
    • łacina: [Nihil tam absurde dici potest quod non dicatur ab aliquo filosophorum]
    • źródło: Cyceron,  De Divinatione, II, 58.
  • „Nie tyle może być przyjemne nagromadzenie dóbr, ile przykry ich ubytek”
  • „Nie tylko fortuna jest ślepa; czyni ślepymi także tych, których głaszcze”
  • „Nie wolno pozwolić żadnej jednostce ani grupie jednostek, żeby skupiła w swoich rękach zbyt dużą władzę; polityka jest profesją, a nie zajęciem dla dyletantów”
  • „Nie wystarczy zdobywać mądrości, trzeba jeszcze z niej korzystać”
  • „Niech oręż ustąpi przed togą, a wawrzyn przed sławą”
    • łacina: [Cedant arma togae, concedat laurea laudi]
    • opis: niech nastanie pokój
    • źródło: Cyceron, De officiis, I, 22.
  • „Niech pije albo niech się wynosi”
    • łacina: [Aut bibat aut abeat!]
    • źródło: Cyceron, Tusculanae Disputationes, V, 41
  • „Niejednego głupca chroni jego urząd”
  • „Nigdy nie wątpi ten tylko, kto nic nie wie”
  • „Nigdy się nie jest mniej samotnym, niż gdy się jest samotnym”
  • „Nikt nie jest tak stary, aby nie wierzył, że może żyć jeszcze parę lat dłużej”
    • łacina: [Nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere]
  • „Nikt nie powinien wykorzystywać cudzej ignorancji”
  • „O, czasy! O, obyczaje!”
    • łacina: [O tempora! O mores!]
    • źródło: Cyceron, In Catilinam, I, 1
  • „Odszedł precz, umknął, wyrwał się”
    • łacina: [Abiit, evasit, excessit, erupit]
    • źródło: Cyceron, In Catilinam, II, 1, 1
  • „Pewnego przyjaciela poznaje się w niepewnym położeniu”
    • łacina: [Amicus certus in re incerta cernitur]
    • źródło: Cyceron, Laelius de amicitia, 17 (64)
  • „Pieniądz jest nerwem wojny”
    • łacina: [Nervus belli pecunia]
  • „Pierwszą zasadą jest, by historyk nigdy nie ważył się pisać kłamstw; drugą, by nigdy nie starał się ukryć prawdy; trzecią, by swoją pracą nie wzbudzał podejrzeń, że kogokolwiek faworyzuje lub jest do kogokolwiek uprzedzony”
  • „Po co?”
    • łacina: [Cui bono (fuerit)?]
    • źródło: Cyceron, Pro Milone,  12
  • „Poetą trzeba się urodzić, mówcą się staje”
    • łacina: [Poetae nascuntur, oratores fiunt]
  • „Pokój bez książek jest jak ciało bez duszy”
  • „(Ponieważ) list się nie rumieni”
    • łacina: [Epistola (enim) non erubescit]
    • źródło: Cyceron,  Listy
  • „Powierz twą barkę wiatrom, ale nie powierzaj serca swego pięknościom; woda bowiem nie jest tak zwodnicza, jak niewieście obietnice”
  • „Praca tworzy zaporę przeciwko smutkowi”
  • „Praca uodparnia na ból”
  • „Prawdziwa przyjaźń to doskonała harmonia tego, co ludzkie, z tym, co boskie”
  • „Prawo stawia dobro ogółu ponad dobrem jednostki”
  • „Przyjaciel jest jak my sami. Ten, kto może przyjrzeć się prawdziwemu przyjacielowi, widzi obraz samego siebie”
  • „Przyjaciel to jakby mój sobowtór”
    • łacina: [Amicus tamquam alter ego]
    • źródło: Czesław Jędraszko, Łacina na co dzień, Warszawa 1988
  • „Przyprawą potrawy jest głód”
    • źródło: Czesław Jędraszko, Łacina na co dzień, Warszawa 1988
  • „Przystoi, aby Ojczyzna była nam droższa niż my sami sobie”
    • łacina: [Decet cariorem esse patriam nobis quam nosmet ipsos]
  • „Przyzwyczajenie to (jakby) druga natura”
    • łacina: [Consuetudo (quasi) altera natura]
    • źródło: Cyceron, De finibus, 5, 25, 74
  • „Rodzimy się żyjemy i umieramy dla ojczyzny”
  • „Skąpstwo starców to głupota – cóż może być bardziej absurdalnego od gromadzenia zapasów na drogę w chwili, gdy zbliżamy się do kresu podróży”
  • „Skutkiem przeciwieństwa jest przeciwieństwo”
    • łacina: [Contratorium cotraria sunt consequentia]
    • źródło: Cyceron, Tusculanae Disputationes, V, 17
  • „Starość odrywa od życia codziennego”
    • łacina: [A rebus gerendis senectus abstrahit]
  • „Strach nie jest długotrwałym nauczycielem obowiązku”
    • źródło: [Leksykon złotych myśli, Warszawa 1998]
  • „Szczęście nie jest niczym innym, jak sukcesem, odniesionym w szlachetnych przedsięwzięciach”
  • „Szczęście może przyjść przypadkowo, ale o rozum musimy postarać się sami”
  • „Sztuka jest filozofią życia”
    • łacina: [Ars est philosophia vitae]
  • „Sztuka wymaga uznania”
  • „Takie oto jest pierwsze przykazanie miłości: prosić tylko o to, co uczciwe, i czynić tylko to, co uczciwe”
  • „Ten jest bogaczem, który tyle posiada, że niczego więcej nie pożąda”
    • łacina: [Dives est, cui tanta possesio est, ut nihil optet amplius]
  • „W czasie wojny milczą Muzy”
    • łacina: [Inter arma silent Musae]
  • „W czasie wojny milczą prawa”
    • łacina: [Inter arma enim silent leges]
  • „Widzę wilka”
    • łacina: [Video lupum]
    • opis: inaczej „o wilku mowa”.
  • „Wiosłami i żaglami”
    • łacina: [Remis velisque]
    • opis: pełną parą, co żywo, co tchu.
  • „Właściwością człowieka jest błądzić, głupiego – w błędzie trwać”
  • „Wróg zawsze powie ci prawdę, przyjaciel nigdy”
  • „Wybieraj, kogo masz kochać”
  • „Wykreślić ze świata przyjaźń […] to jakby zgasić słońce na niebie, gdyż niczym lepszym ani piękniejszym nie obdarzyli nas bogowie”
  • „Z ognia ogień”
    • łacina: [Ab igne ignem]
    • źródło: Cyceron, De officiis
  • „Za ołtarze i ogniska domowe walczyć”
  • „Zagadka dla krytyków”
    • łacina: [Crux criticorum]
    • źródło: Cyceron,  Pro milone,  12
  • „Żaden człowiek prawy nie może być nieszczęśliwy”
  • „Żadna rzecz zewnętrzna nie może uszczęśliwić człowieka, który wewnątrz siebie nie posiada szczęścia”
  • „Życie jest krótkie – chwała nieśmiertelna”
    • łacina: [Vitae brevis cursus, gloriae sempiternus]
  • „Żyć – to myśleć”
  • „Żyli”
    • łacina: [Vixere]
    • opis: tym słowem Cyceron zadecydował o straceniu spiskowców, którzy byli oskarżeni o udział sławetnym sprzysiężeniu Katyliny.

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego finansowego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Praktycznie co chwilę pojawiają się nowe informacje o nowych odkryciach i ciekawostkach o antycznym Rzymie. Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!