Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Jeśli znajdziesz błąd ortograficzny lub merytoryczny, powiadom mnie, zaznaczając tekst i naciskając Ctrl + Enter.

Próba ukrócenia wykroczeń namiestników

Rzymscy senatorzy
Rzymscy senatorzy

Antyczni Rzymianie, po tym jak podbili w II wieku p.n.e. dużą część obszaru Morza Śródziemnego, musieli nauczyć się rządzić podbitymi ludami. Często jednak namiestnicy wykorzystywali swoje urzędy do wyzyskiwania mieszkańców i generowania swojego bogactwa.

Rzymianie zdawali sobie sprawę z wszechobecnej niesprawiedliwości w prowincjach i starali się temu zaradzić. Pierwsze informacje o takich działaniach mamy od Cycerona. W jego liście z roku 59 p.n.e., adresowanym do brata Kwintusa, dowiadujemy się jakie cechy i wartości powinien wyznawać zarządca prowincji rzymskiej: uczciwość, bezstronność, ciągłość w działaniu oraz prawość. Co więcej, dowiadujemy się, że w roku 149 p.n.e. w Rzymie powołano trybunał karny, do którego mogli się odwołać cudzoziemcy, w przypadku wykroczeń ze strony namiestników.

Ponadto w około roku 1500 w Urbino, w północnej Italii, wydobyto 11 wykonanych z brązu fragmentów, jak się później okazało, ustawy o odszkodowaniach. Ustawa ta powstała z inicjatywy trybuna ludowego Gajusza Grakchusa, a miała na celu umożliwić mieszkańcom prowincji starać się o odzyskanie zrabowanego przez namiestnika mienia. Zaznaczyć należy jednak, że poszkodowany jeśli chciał się sądzić musiał liczyć się z podróżą do Rzymu. Ponadto nie mógł liczyć na jakiekolwiek odszkodowania w przypadku tortur, gwałtu czy obrazy.

Wspomniany dokument ściśle określał kto może starać się o odszkodowanie oraz na jakie odszkodowania i rekompensaty może liczyć osoba poszkodowana. Co więcej, cudzoziemiec mógł liczyć na pomoc przy zakładaniu sprawy. Prawo określało także, że wśród 50 ławników nie może zasiąść nikt związany z oskarżonym. Wiemy także jak oddawano głosy. Każdy z ławników zapisywał swoją decyzję na kawałku bukszpanu (określonych wymiarów) i wrzucał go do urny w ten sposób, że palcami zasłaniał zapis, a toga nie zasłaniała jego ramienia.

Jak więc dobrze widać, już w antycznym Rzymie próbowano zaradzić niesprawiedliwości najsłabszych, a nawet przeciwdziałać manipulacjom i oszustwom w sądach. Jak podaje Mary Beard, między wydaniem ustawy (lata 20. II wieku p.n.e.) a rokiem 70 p.n.e. założono 30 spraw, z czego niemal połowa miała wyrok skazujący.

Źródła wykorzystane
  • Beard Mary, SPQR. Historia starożytnego Rzymu, Poznań 2016

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Jeżeli chcesz być na bieżąco z nowościami na portalu oraz odkryciami ze świata antycznego Rzymu, zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!

Raport o błędzie

Poniższy tekst zostanie wysłany do naszych redaktorów