Ta strona nie może być wyświetlana w ramkach

Przejdź do strony

Trebonian Gallus

(206 - 253 n.e.)


Trebonian Gallus

Imiona

Gaius Vibius Trebonianus Gallus

Panował jako

Imperator Caesar Gaius Vibius Trebonianus Gallus Augustus

Czas panowania

251 – 253 n.e.

Urodzony

206 n.e.

Zmarły

sierpień 253 n.e.

Moneta Treboniana Gallusa

Trebonian Gallus urodził się roku 206 n.e. w Perugii w Italii jako Gaius Vibius Trebonianus Gallus. Jego familia miała korzenie etruskie, a niektórzy członkowie rodziny osiągnęli stan senatorski. Trebonian miał dwójkę dzieci z małżeństwa ze swoją żoną – Afinia Gemina Baebiana: syna Gaius Vibius Volusianus (późniejszy cesarz Woluzjan) oraz córkę Vibia Galla.

Jego kariera polityczna była wzorowym przykładem cursus honorum. Gallus obejmował zarówno stanowiska polityczne jak i wojskowe. W 250 roku n.e. został zarządcą rzymskiej prowincji Moesia Superior, po tym jak wcześniej piastował urząd konsula. Fakt wybrania go na zarządcę tej prowincji, świadczy o zaufaniu jakim go darzył cesarz Trajan Decjusz. W Mezji, Gallus wyróżnił się pod względem wojskowym. Jego aktywne i zdecydowane dowództwo pozwalało odpychać najazdy plemion gockich zza Dunaju. Gallus stał się popularny w armii ze względu na swoje podejście do żołnierzy i wizerunek: wojskowa fryzura, potężna i wzbudzająca respekt postawa ciała.

Panowanie


W czerwcu 251 roku n.e., Trajan Decjusz i jego syn Herenniusz Decjusz (współrządca) zginęli w bitwie pod Abrittusem. Starcie (znane też jako bitwa pod Forum Terebronii) rozegrała się w pobliżu dzisiejszego miasta Razgrad w Bułgarii. Według greckiego mówcy i historyka, Deksipposa, porażka Trajana Decjusza wynikała w dużej mierze z działań Gallusa, który kolaborował z Gotami. Kiedy tylko wojska Gallusa dowiedziały się o śmierci cesarza, natychmiast obwołały go nowym imperatorem, pomimo faktu, że żył jeszcze młodszy syn Decjusza – Hostylian. Fakt, że Gallus był w dobrych kontaktach z familią cesarską i, że jego wybór na cesarza zaproponowali żołnierze, udowadniają w dużym stopniu, że twierdzenia Deksipposa są nieprawdziwe. Gallus zgodził się przyjąć władzę, a jego kolejnym krokiem było mianowanie Hostyliana na współwładcę – prawdopdoobnie aby uniknąć kolejnej wojny domowej. Niepewny co do swojej pozycji w Rzymie, Gallus zdecydował się ustabilizować sytuację na froncie gockim i zawrzeć z wrogiem pokój. Według tego porozumienia Goci mogli opuścić bez przeszkód rzymskie ziemie, zabierając ze sobą wszelkie zdobycze i jeńców. Ponadto zgodzono się, aby Rzym płacił im coroczną daninę.

Gallus dojechawszy do stolicy został uznany władcą przez Senat, a jego syn obwołany cezarem. Dnia 24 czerwca 251 roku n.e. Trajan Decjusz został ubóstwiony, a jego syn Hostylian dnia 15 lipca tego samego roku zmarł z powodu (prawdopodobnie) zarazy. Gallus chcąc udowodnić swoją kompetencję i zdobyć popularność wśród obywateli, rozkazał zapewnić ofiarom epidemii godny pochówek. Generalnie Gallus odebrany został pozytywnie przez Senat i lud Rzymu, głównie za sprawą swojego italskiego pochodzenia.
Prawdopodobnie Gallus odpowiadał także za wybuch niezorganizowanych prześladowań wobec chrześcijan. Jedynym jednak dowodem jest uwięzienie papieża Korneliusza w 252 roku n.e.

Posąg z brązu Treboniana Gallusa, datowany na III wiek n.e.
Autor: katie chao and ben muessig | Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

Podobnie jak poprzednicy Gallusa, on także nie miał łatwych i przyjemnych rządów. Na wschodzie, nobil z Antiochii – Mariades, zbuntował się władzy cesarskiej, zniszczył Syrię i Kapadocję oraz uciekł do Persji. Gallus rozkazał zaatakować Persję, jednak perski władca Szapur I za wczasu najechał Armenię i zniszczył dużą armię rzymską pod Barbalissos w 253 roku n.e. Szapur następnie najechał syryjskie prowincje, gdzie zdobył wszystkie stanowiska legionistów i splądrował miasta (w tym Antiochię), bez odzewu Rzymian. Perska inwazja została powtórzona w następnym roku, jednak wystąpienie Uraniusa Antoninusa (dziedziczny kapłan Afrodyty i El Gabala w Emesie w Syrii, znany także jako Sampsiceramus) w 253 roku n.e. zmusiło Persów do opuszczenia rzymskich ziem. Po zwycięskich walkach Uranius ogłosił się cesarzem.

Nad Dunajem z kolei scytyjskie plemiona ponawiały ataki na rzymskie terytorium, pomimo porozumienia z 251 roku n.e. Scytowie najechali prowincję Asia Minor od morza, spalili Świątynia Artemidy w Efezie i wrócili na swoje tereny z łupem. Najazdy miały także miejsce w Mezji Dolnej w 253 roku n.e., jednak ostatecznie zarządca Mezji Górnej i Panonii, Emilian przejął inicjatywę i pokonał wroga w bitwie.

Śmierć


Z czasem, ciągłe porażki na frontach i ogólne niezadowolenie wśród legionistów doprowadziły do obwołania cesarzem Emiliana. Gallus zagrożony przez uzurpatora zaczął przygotowywać się na starcie. Wezwał kilka legionów z Galii do Rzymu pod dowództwem późniejszego cesarza Waleriana I. Wcześniej jednak Emilian wysłał wojska do Italii i pochwycił Gallusa pod Interdamną (obecne miasto Terni).

Co dokładnie się tam wydarzyło nie jest pewne. Późniejsze źródła wskazują, że po porażce Gallus i jego syn Woluzjan zginęli z rąk własnych żołnierzy lub po przejściu własnych legionistów na stronę uzurpatora, zginęli na rozkaz Emiliana. Niezależnie jednak, jak dokładnie wyglądały ostatnie dni życia ojca i syna, pewnym jest, że obaj zginęli w sierpniu 252 roku n.e.

Źródła wykorzystane

  • Iwaszkiewicz Piotr, Łoś Wiesław, Stępień Marek, Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, Warszawa 1998
  • Krawczuk Aleksander, Poczet cesarzowych Rzymu, Warszawa 2001
  • Krawczuk Aleksander, Poczet cesarzy rzymskich, Warszawa 2004

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego finansowego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Praktycznie co chwilę pojawiają się nowe informacje o nowych odkryciach i ciekawostkach o antycznym Rzymie. Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!