Germanik

(24 maja 15 p.n.e. - 10 października 19 n.e.)


Popiersie Germanika – wodza, który zdobył wielką popularność w Cesarstwie.
Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

Germanik urodził się 24 maja 15 roku p.n.e. jako Caius Iulius Caesar Germanicus. Był jednym z najsławniejszych wodzów rzymskich. Zasłynął skutecznymi kampaniami przeprowadzonymi w Germanii.

Jako syn wielkiego męża, Druzusa Starszego oraz Antoniny Młodszej zapewnioną miał szeroką i błyskotliwą karierę polityczną i wojskową. Po ojcu Germanik odziedziczył przydomek Germanicus, który słusznie mu się należał za późniejsze zwycięstwa za Renem. Był ciotecznym wnukiem Oktawiana Augusta, bratankiem Tyberiusza, starszym bratem Klaudiusza, mężem Agrypiny Starszej oraz ojcem m.in.: Agrypiny Młodszej (w przyszłości zostanie żoną brata Germanika, Klaudiusza) i cesarza Kaliguli (przyszłego tyrana).

Kariera wojskowa


Od najmłodszych lat Germanik, jako syn z dobrego domu, kształcił się pod okiem największych myślicieli i naukowców tego okresu. Posiadł wybitne uzdolnienia w zakresie wymowy i nauki w grece i łacinie, a przede wszystkim poznał fach wojenny. Od najmłodszych lat Germanik brał udział w licznych wyprawach wojennych do Germanii i Galii. Był bardzo dobrym wojownikiem, dlatego też sukcesy jakie odnosił były znaczne. Był uważany za wybitnego wodza, a zarazem był lubiany przez legionistów.

W 4 roku n.e. cesarz August wyznaczając Tyberiusza na swojego następcę, zobowiązał go do adoptowania Germanika i uczynienia go swoim nastepcą. Ten jednak wyjątkowo pogardzał młodym i popularnym młodzieńcem. Germanik posiadał według sobie współczesnych wybitne zalety fizyczne i duchowe, które zapewniały mu uznanie i miłość Rzymian.

W 5 roku n.e. Germanik za żonę pojął Agrypinę Starszą. W kolejnych latach na świat przyszło dziewięcioro dzieci. Troje z nich zmarło jako niemowlęta. Reszta to trzy córki: Agrypina, Druzylla i Liwilla oraz trzech synów: Nero, Druzus i Gajusz Cezar (Kaligula).

Niezwykle zajęty Germanik nie przebywał w domu dłużej niż tydzień. W efekcie jego żona Agrypina Starsza, która była kobietą niezwykle dzielną, towarzyszyła mu we wszystkich jego wyprawach wojennych zarówno tych do Germanii, Galii, jak i tych na Bliski Wschód. W tym czasie odniósł wiele zwycięstw dowodząc armią m.in. w Pannonii i Dalmacji.

W 12 roku n.e. Germanik, mając dwadzieścia siedem lat, został konsulem i otrzymał pod swoją komendę wszystkie legiony w Galii. Nie sprawował tam jednak dowództwa bezpośrednio, ponieważ jego funkcja właściwie opierała się na pracy cywilnego administratora. Germanik, który do Galii przeniósł się z całą rodziną, głównie ustalał cenzusy majątkowe mieszkańców Galii.
W 13 roku n.e. Germanik został naczelnym wodzem legionów nadreńskich, gdzie zyskał sobie ogromną popularność, jako genialny i wyrozumiały wódz.

Nieoczekiwana śmierć siedemdziesięcioletniego cesarza Augusta oraz wejście na tron niepopularnego wśród ludu Tyberiusza wywołała zamieszki w wojsku Germanika w Germanii. Żołnierze niechętni władzy Tyberiusza obwołali Germanika cesarzem. Ten jednak odrzucił proponowany tytuł akceptując wolę Augusta. Germanikowi udało się dzięki swemu osobistemu prestiżowi i ostrożności jaką zachował oraz różnym ustępstwom wobec żołnierzy, częściowo uciszyć bunt.

Kiedy jednak przybyli wysłannicy senatu rzymskiego bunt wybuchł na nowo. Namowy oraz prośby Germanika nie zaskutkowały. Do uciszenia buntu przyczynił się demonstracyjny wyjazd z obozu żony Germanika, Agrypiny wraz z synem Gajuszem, ulubieńcem żołnierzy. Ich wyjazd niezwykle zmartwił i rozgniewał buntujących się żołnierzy, tym bardziej że wyjeżdżali z obozu bez eskorty, a pod opieką Galów. Wtedy wyszedł do nich Germanik, który jak podaje Tacyt, tak do nich przemówił:

Ani małżonka, ani syn nie są mi drożsi od ojca i ojczyzny; lecz jego – własny majestat, państwo rzymskie pozostałe wojska obronią; moją żonę i moje dzieci, które dla waszej sławy chętnie śmierci ofiarowałbym, teraz z dala od szalejących usuwam, aby bez względu na to, jaka jeszcze zbrodnia z waszej strony zagraża, moja jedynie krew ją zmazała i żeby zabicie wnuka Augusta, zamordowanie synowej Tyberiusza was jeszcze bardziej winnymi nie uczyniło.

Tacyt, Roczniki, I

Jego niezwykle żywiołowe i dramatyczne przemówienie wywołało w wielu legionistach płacz i smutek. Bez krzty zawahania ponownie poddali się rozkazom swojego ukochanego wodza. Stłumienie buntu i odmowa zostania cesarzem zyskały Germanikowi przychylność panującego Tyberiusza.

W nagrodę za stłumienie buntu Germanik został mianowany głównodowodzącym armii Renu. Wódz został przeniesiony do nowej kwatery, do miasta Ubiów, gdzie urodziła mu się kolejna córka, Agrypina Młodsza, przyszła żona cesarza Klaudiusza oraz matka Nerona.
Na przełomie 15 i 16 roku n.e. odbył dwie pomyślne wyprawy przeciwko Germanom pod wodzą Arminiusza. Odnalazł tam i pogrzebał szczątki trzech legionów pozostałe po słynnej masakrze w Lesie Teutoburskim w 9 roku n.e.

Karl von Piloty, Thusnelda na triumfie Germanika. Tyberiusz był niezwykle zazdrosny o sukcesy Germanika. Młody wódz po pokonaniu Arminiusza nad Wezerą w 16 roku n.e. powrócił do Rzymu i otrzymał prawo odbycia triumfu. W pochodzie udział brała żona Arminiusza, Thusnelda i ich dzieci.

Na Wschodzie


Niezwykłą popularność młodego wodza oraz jego żony zaniepokoiły Tyberiusza, który odwołał Germanika i w 17 roku n.e. wysłał go z misją polityczną na Wschód, gdzie miał opanować niepokoje w legionach rzymskich.
Szybko udało mu się zdobyć zaufanie żołnierzy, na czele których podbił i przyłączył do Rzymu Kapadocję i Kommagenę w 18 roku n.e.

Kiedy Germanik prowadził walki cesarz Tyberiusz odwołał z Syrii dotychczasowego namiestnika Sylanusa, a mianował Gneusza Pizona. Jego niezwykle gwałtowny charakter i negatywne usposobienie do Germanika wywołały pomiędzy nimi konflikt. Podczas pobytu rodziny Germanika na Bliskim Wschodzie doszło do do zatargów pomiędzy ich żonami.

Z Syrii Germanik wraz z rodziną udał się do Armenii. Tam na tronie osadził króla Artaksjasa i spotkał się z królem Partów Artabanusem. W 19 roku n.e. Germanik udał się do Egiptu i wszedł do Aleksandrii, co było wbrew zarządzeniom wydanym jeszcze przez Augusta zabraniającym bez zezwolenia wkraczania do tej prowincji. Wydarzenie to wywołało wielkie oburzenie Tyberiusza.

Śmierć


Od tej pory Germanik był prześladowany. Wzmogły się wobec niego intrygi, których inicjatorem był naturalnie Pizon. Niespodziewanie dla wszystkich Germanik ciężko zachorował. Uznaje się, że przyczyną tak nagłej zmiany stanu zdrowia była trucizna podana mu w jakiś sposób przez Pizona oraz praktyki magiczne mające mu przynieść nieszczęście. Dziwne wypadki, które towarzyszył jego ostatnim dniom życia, spowodowały załamanie psychiczne Germanika.

Śmierć Germanika, Nicolas Poussin

Niewykluczone, że za zamachem stał sam cesarz Tyberiusz, zaniepokojony samowolą oraz popularnością młodego wodza.

Zginął śmiercią niesprawiedliwą i niegodną jego czynów w Antiochii dnia 10 października 19 roku n.e.

Dorobek literacki

  • Aratea – autorstwo i data przekładu dzieła Aratosa (Fainomena) jest dyskutowana wśród uczonych. Większość badaczy przyjmuje autorstwo Germanika. Najstarszym świadectwem autorstwa Aratea są Laktancjusz i Hieronim.
  • Prognostica – dzieło zachowane we fragmentach, traktujące również o gwiazdach, jednak w kontekście meteorologicznym wraz z astrologicznymi elementami. Z zachowanego dzieła pozostało 165 wersetów podzielonych na sześć fragmentów. Nie jest wykluczone, że oba dzieła mogły stanowić jedną całość.
Agrypina przybija do brzegu w Brundyzjum z prochami Germanika, Benjamin West

Źródła wykorzystane

  • Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna t. I, Warszawa 1992
  • Iwaszkiewicz Piotr, Łoś Wiesław, Stępień Marek, Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, Warszawa 1998
  • Krawczuk Aleksander, Poczet cesarzy rzymskich, Warszawa 2004
  • Tacyt, Roczniki

IMPERIUM ROMANUM potrzebuje Twojego finansowego wsparcia!

Aby portal mógł istnieć i się dalej rozwijać potrzebne jest finansowe wsparcie. Nawet najmniejsze kwoty pozwolą mi opłacić dalsze poprawki, ulepszenia na stronie oraz serwer. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Praktycznie co chwilę pojawiają się nowe informacje o nowych odkryciach i ciekawostkach o antycznym Rzymie. Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!