Terminy wojskowe Rzymian


Terminy wojskowe

Służba wojskowa

  • Sacramentum – święta, wojskowa przysięga lojalności w rzymskich legionach, czasami wyznaczana corocznie;
  • Sub aquila (pod orłem) – na służbie czynnej;
  • Sub cura – pod opieką;
  • Sub signis (zgodnie ze standardami) w służbie wojskowej;
  • Sub vexillo (pod flagą) – weteran miał obowiązek służyć w lżejszej służbie;
  • Subsignanus miles – żołnierz na służbie czynnej;
  • Constitutio (regulamin służby) – kilka reguł wojskowego Constitutiones, które zostały sformułowane przez cesarzy, od Augusta do Hadriana;
  • Statio – obozowisko oddelegowania, obóz;
  • Beneficiarius (beneficjent) – albo (1) żołnierz ze specjalnymi uprawnieniami, lub (2) policja wojskowa;
  • Beneficiarius consularis – żołnierz dołączony do sztabu gubernatora prowincji;
  • Beneficiarius legati legionis – żołnierz przypisany do sztabu dowódcy;
  • Beneficiarius praefecti praetorio – żołnierz służący w sztabie prefekta pretorianów;
  • Beneficiarius praefecti Urbis – żołnierz służący w sztabie miejskiego prefekta;
  • Beneficiarius procuratoris – żołnierz służący w sztabie prokurenta;
  • Beneficiarius praefecti proconsulis – żołnierz służący w sztabie gubernatora mianowanego przez senat;
  • Beneficiarius sexmestris – żołnierz mianowany na sześć miesięcy na beneficiariusa;
  • Beneficiarius tribuni – żołnierz dołączony do personelu trybuna wojskowego;
  • Collatus – żołnierz wybrany do służby w innej jednostce.

Rektrutacja

  • Conquisitor – oficer rekrutujący;
  • Tiro – rekrut;
    • Contiro – kolega rekrut;
  • Murcus – potencjalny rekrut, który odciął sobie kciuk, żeby uciec od służby wojskowej;
  • Probatoria – dokument wpisowy (rekrutacyjny);
  • Probatus – rekrut uznany za nadającego się do służby;
  • Signaculum – dysk identyfikacyjny, noszony przez rekrutów;
  • Adcrescens (młodzież) – potomstwo legionisty, które szło w ślady ojca, a w związku z tym otrzymywało racje przed podjęciem służby (IV wiek n.e.);
  • Wiatyk (podróżujące pieniądze) – pieniądze łożone za rekruta w początkowym okresie szkolenia;
  • Tirocinium – pierwsza kampania rekruta.

Żołnierze rzymscy

  • Legionary (żołnierz) – każdy żołnierz posiadał dwie bronie: gladius (miecz) i pilum (oszczep);
    • Gaesatus – żołnierz z gaesum (żelazna włócznia);
    • Lanciarius – żołnierz z lancea (oszczep);
  • Accensus (rezerwista) – lekkozbrojny żołnierz piechoty;
  • Akontistes (oszczepnik) – lekki piechociarz;
  • Auxiliaris – żołnierz auxilia;
  • Ballistarius – artylerzysta, odpowiedzialny za balistę;
  • Bellator (wojownik) – żołnierz, wojownik;
  • Burgarius – żołnierz przydzielony do burgus;
  • Cohortalis – żołnierz należący do kohorty;
  • Collega – członek tej samej jednostki;
  • Comitatensis – żołnierz należący do późniejszej rzymskiej armii;
  • Commanipularis – przyjaciel broni, kolega;
  • Discens – rekrut;
  • Ferentarius – albo (1), republikański lekkozbrojny legionista, (2) republikański legionista odrzutnik, (3) republikański lekki kawalerzysta, lub (4) sługa wojskowy;
  • Gregalis (Gregarius) (prywatny) – zwykły żołnierz;
  • Hoplites – ciężkozbrojny żołnierz;
  • Miles – zwykły żołnierz;
  • Miles cohortis – żołnierz należący do kohorty;
  • Miles gloriosus (wspaniały żołnierz) – żołnierz chwalipięta;
  • Miles Gregarius (Miles gregalis) – zwykły żołnierz;
  • Miles legionis – żołnierz należący do legionu, legionista;
  • Milex – żołnierz;
  • Manipularis – żołnierz piechoty ciężkozbrojnej służący w manipule;
  • Pedatura – piechociarz;
  • Peditatus – piechociarz;
  • Pedés – piechociarz;
  • Scutatus – żołnierz wyposażony w większą tarczę;
  • Simplaris – żołnierz na płacy podstawowej;
  • Triarius (trzeciorzędowiec) – żołnierz piechoty ciężkozbrojnej;
  • Velites – lekko opancerzeni legioniści;
  • Volones (Volonum) – wyzwoleni niewolnicy, którzy zaciągnęli się do armii.

Specjaliści wojskowi

  • Agaso (Strator) – ordynans;
    • Adiutor – asystent, ordynans;
  • Arcuarius – łucznik;
  • Interpres – tłumacz;
  • Secutor – ochroniarz, ordynans.

Urzędnicy wojskowi

  • Ab Actis – urzędnik odpowiedzialny za dokumenty;
  • Actarius – urzędnik;
  • Scriba – skryba;
  • Adiutor – asystent, ordynans;
    • Adiutor librarii – asystent;
  • Cibariator – urzędnik odpowiedzialny za zaopatrzenie;
  • Exactus – księgowy;
  • Excerptor – sekretarz;
  • Librarius – urzędnik odpowiedzialny za archiwum;
  • Notarius – sekretarz.

Słudzy wojskowi

  • Lixa – sługa wojskowy, pachołek;
  • Baro – sługa, stajenny;
  • Cacula – sługa;
  • Calo – stajenny, sługa;
  • Galearius – sługa.

Zostań Patronem IMPERIUM ROMANUM!

Jeżeli masz chęć wsparcia największego polskiego portalu o antycznym Rzymie w jego dalszym rozwoju, zachęcam do objęcia IMPERIUM ROMANUM patronatem. Wierzę w to, że będę mógł liczyć na szersze wsparcie, które pozwoli mi jeszcze bardziej poświęcić się mojej pracy i pasji, maksymalnie usprawniać stronę oraz ukazywać świat antycznych Rzymian w interesującej formie.

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!

Co nowego w świecie antycznych Rzymian?

Praktycznie co chwilę pojawiają się nowe informacje o nowych odkryciach i ciekawostkach o antycznym Rzymie. Jeśli chcesz być na bieżąco z nowościami zapisz się do newslettera.

Zapisz się do newslettera!