Mapa interaktywna Imperium Rzymskiego
Imperium Romanum
.
Rss



Strona główna » Wojsko » Uzbrojenie legionisty rzymskiego


Uzbrojenie legionisty rzymskiego


Każdy żołnierz stający do bitwy musiał być odpowiednio wyposażony. Wraz z wiekami rozwój uzbrojenia żołnierzy rzymskich zmieniał się jak w kalejdoskopie. Jednak to naprawdę po reformie Mariusza armia Rzymu nabrała znaczenia. Doskonale wyćwiczona potrzebowała także doskonałego wyposażenia, który wraz z utalentowanym żołnierzem tworzył zaporę nie do przejścia.

Legionista z początków republiki różnił się znacznie od swojego kolegi na przykład z II wieku n.e. Jednakże zmiany dotyczyły głównie jakości poszczególnych elementów, jak również stylu uzbrojenia. Zawsze podstawowymi elementami uzbrojenia pozostawały:

  • hełm (galea)
  • tarcza (scutum) najpierw okrągła, później prostokątna; mała tarcza oficerska (parma)
  • pancerz - zbroja łuskowa lub kolczuga (lorica hamata), później zbroja segmentowa (lorica segmentata). Stosowano także: pancerz składający się z kaftana i przynitowanych do niego pierścieni (lorica storta), pancerz ze stalowymi łuskami przynitowanymi do skórzanego kaftana (lorica squamata), segmentowa ochrona ręki (lorica manica) oraz pancerz łuskowy o bardzo drobnych zbrojnikach, przeznaczony dla dowództwa (lorica plumata)
  • ciężka włócznia (hasta) lub oszczepy (pilum)
  • krótki, obosieczny miecz (gladius); długi, także obosieczny miecz (spat(h)a) używany przez kawalerię rzymską
  • sandały (caligae)
  • płaszcz (sagum lub sagulum), który był prostokątnym kawałkiem materiału lub paenula (forma rzymskiego poncza z kapturem). Płaszcz był typowym odzieniem Galów i został przyjęty przez wojska rzymskie.
Ekwipunek rzymskiego legionisty

Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

. Józef Flawiusz pisał w I wieku n.e., że każdy legionista niósł ze sobą oprócz broni: piłę, kosz, wiadro, siekierę, skórzany pasek, sierp, łańcuch oraz rację żywnościową, która miała starczyć na trzy dni.

Wraz z rozwojem wojskowości uzbrojenie legionisty, wzbogaciło się o łuki (arcus) i strzały (sagitae). Oprócz nich stosowano jeszcze proce (fundae) i kuszę (arcoballista), którą naciągano przy pomocy specjalnego przyrządu. Początkowo stosowały je jedynie wojska cudzoziemskie, wśród których prym wiedli łucznicy kreteńscy i procarze balearscy. Później tymi broniami posługiwały się wojska pomocnicze.
Za działalności Mariusza wprowadzono, noszone na prawej nodze, nagolenice (ocreae), które pierwotnie nosili jedynie hastati i principes. W okresie cesarstwa nagolenice metalowe zastąpiono skórzanymi lub wełnianymi, sięgającymi po pół łydki. Stopy aż po kostki obwijano rzemieniami.

Legioniści wyposażeni byli dodatkowo w motyki (dolabra), łopato-kilofy, oraz łopaty do zrywania darni, w kształcie półksiężyca, umieszczonego na drzewcu. Rzymianie posiadali też przyrząd do wytyczania siatki prostokątów. Nazywał się groma. Dzięki temu przyrządowi dokładnie potrafili wytyczyć plan obozu, na podstawie którego bardzo szybko go budowali. Przyrząd taki odnaleziono podczas prac wykopaliskowych w Pompejach. Orzeł aquila przechowywany był zawsze przez I kohortę legionu.

Aby maksymalnie uleastycznić legiony, w wyniku reformy Mariusza nakazano żołnierzom nosić poza zbroją worki (sarcinae) z naczyniami do przyrządzania posiłków (vasa), łopatkę saperską i kilkudniowy zapas żywności (cibaria). Całość uzupełniały jeszcze części zdemontowanych machin wojennych.


Barbaryzacja rzymskiej armii


W III i IV wieku n.e. rzymskie jednostki na granicach przechodziły znaczącą transformację, która zasadniczo zmieniła charakter i wygląd rzymskiej armii imperialnej. Mobilne jednostki armii w coraz większym stopniu używały koni, aby stawić czoło i odpierać barbarzyńskie najazdy. Powszechna obecność w szeregach armii żołnierzy spoza Rzymu doprowadziła do szerokiego zastosowania wschodnich i germańskich rodzajów broni, opancerzenia i metod walki.

Dalsze dowody barbaryzacji rzymskiej armii widoczne są w zmianach w zakresie uzbrojenia i opancerzenia. Rzymska broń ofensywna w postaci lekkich i ciężkich pilów oraz gladiusa została zastąpiona germańską włócznią i dłuższym, prostym, obosiecznym mieczem zwanym spatha używanym zarówno przez piechotę, jak i kawalerię. Chociaż spatha był zaostrzony w celu zadawania ran kłutych, używano go zwykle do cięć, naśladując tym samym preferowaną taktykę plemion germańskich. Był on cięższy od gladiusa i charakteryzował się wykształconą i typową rękojeścią mieczową o długości średniej, grubym i prostym jelcu oraz głowicą która wydawałoby się, że jest zmniejszoną formą jelca. Głownia spathy była obosieczna. W przeciwieństwie do gladiusa dostosowanego przede wszystkim do użycia w ciasnym szyku pieszym pod osłoną dużej tarczy scutum spatha lepiej nadawała się dla kawalerii oraz walki w szyku luźniejszym. Barbaryzacja wpłynęła również na defensywę rzymskiego żołnierza. Do początku IV stulecia rzymska piechota niemal całkowicie zrezygnowała z opancerzenia ciała. Ochronę rzymskiego żołnierza stanowiła tarcza, której okrągły lub owalny kształt wzorowany był na tarczach germańskich, a która całkowicie wyparła prostokątne scutum. Zgodnie z germańskimi praktykami ciężka kawaleria nadal nosiła kolczugi i metalowe hełmy.

Poprzez stopniową barbaryzację jakość uzbrojenia w rzymskiej armii wyraźnie spadła, a stopień wyszkolenia w porównaniu z wcześniejszymi standardami uległ pogorszeniu. Tym sposobem legion, który znamy z czasów późnej republiki i pryncypatu zniknął całkowicie na początku IV wieku n.e.




Książka o Rzymie jako prezent?
Mówią Wieki
Z Historii




Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!


Spintria

Rzymianie pozostawili po sobie ciekawe fakty. (więcej)



.

Najnowsze informacje i odkrycia związane z Rzymem. (więcej)



.

Co miało miejsce tego dnia w Rzymie?



Kontakt

Jakub Jasiński alias Cosiek
adres mailowy



.

.

Źródła wykorzystane:

  • Carey Brian Todd, B. Allfree Joshua, Cairns John, Wojny starożytnego świata: Techniki walki, Warszawa 2008
  • Szubelak Bronisław, Legionista Cezara: studium uzbrojenia, Częstochowa 1999
  • Żygulski Zdzisław, Broń Starożytna: Grecja, Rzym, Galia, Germania, Warszawa 1998
.

Powiedz innym co myślisz

.
.

Stopka strony

© Copyright 2004-2014 by Cosiek. All rights reserved.
Pomoc przy tworzeniu strony: Skyproject | Ta strona korzysta z plików cookies | Mapa strony