VARIA:   Archiwum | Artykuły | Bibliografia | Chronologia | Konkursy | Mapa strony | Księgarnia | Recenzje | Dotacje | Reklama | Współpraca | Kontakt
Imperium Romanum
MENU:   Wprowadzenie | Początek i Koniec | Ustrój | Społeczeństwo | Kultura | Religia | Geografia | Gospodarka | Wojsko | Wojny | Bitwy | Biografie
Dodaj do ulubionych
Rss



Wprowadzenie > Kultura > Architektura > Termy


Termy - łaźnie rzymskie


Łaźnie rzymskie w Bath w Anglii

Łaźnie rzymskie w Bath w Anglii.

Termy (thermae albo balnea) były to łaźnie złożone na kompleks obiektów ulokowanych na rozległym terenie, dostępnych dla wszystkich, zarówno ludzi wolnych jak i niewolników, dla bogaczy i biednych o określonych godzinach. Opłata za korzystanie z term była bardzo niska. Okresowo była znoszona przez cesarza w drodze łaski, aby tym samym zjednać sobie lud rzymski. W zasadzie termy były dostępne dla wszystkich, choć najczęściej istniał podział, który ściśle określał godziny kąpieli chorych, kobiet i mężczyzn.
Łaźnie były stałym elementem życia towarzyskiego w miastach rzymskich. Budowano je głównie z pieniędzy państwowych, jednak często ich budowę zlecały prywatne osobistości. Termy występowały zarówno przy willach arystokracji i w obozach rzymskich (castra). Tym samym wyróżniało się łaźnie publiczne oraz prywatne.

Przy wejściu do term, w westybulu, czyli przedsionku niejaki casparius przyjmował od wchodzących pieniądze oraz kosztowności do depozytu.
W skład pomieszczeń wchodziły:

  • szatnie (apodyterium)
  • baseny z zimną wodą (frigidarium)
  • mała ogrzewana sala przygotowującej organizm do zetknięcia z wyższą temperaturą (tepidarium)
  • baseny z gorącą wodą (calidarium)
  • łaźnie: sucha (laconicum) lub parowa (sudationes)
  • sale masażu (oleoterion), w których namaszczano ciała olejkami
  • sala do wypoczynku (tepidarium)

Poza tymi pomieszczeniami, w skład term wchodziły także takie pomieszczenia, jak boiska, sale gimnastyczne (gimnazjony), stadiony, sale do masażu, sale do nacieranie oliwą i pachnidłami, eksedry i portyki przeznaczone dla dyskutujących, rozmawiających czy przysłuchujących się recytacjom poetów i mówców. W termach znajdowały się także biblioteki, pokoje muzyczne, bufety oraz sale gier w kości. Obiekty rozmieszczone były wśród zieleni. Same pomieszczenia miały bogatą dekorację. Ściany wykładane były marmurem, zdobione malowidłami, a posadzki pokryte były mozaikami. W pomieszczeniach ustawiano rzeźby, zieleń i wszelkie elementy wystroju.

Plan term w Pompejach

Plan term w Pompejach.

W konstrukcji term rzymskich zastosowano system centralnego ogrzewania, nazywany przez Rzymian hypocaustum. W podziemiach term znajdowało się palenisko, nad którym grzano wodę, a następnie rozprowadzano ją do pomieszczeń z basenami i sal do wypoczynku rurami. Gorące powietrze wypełniało pustą przestrzeń pod podłogami i w ścianach.
Termy zaopatrywane były akweduktami w źródlaną wodę.
Łaźnie budowane były zwykle jak najbliżej źródeł termalnych, kiedy jednak nie było to możliwe stosowano system wcześniej opisany.

Rekonstrukcja term rzymskich w Weißenburg, w Niemczech

Rekonstrukcja term rzymskich w Weißenburg, w Niemczech.
W obszernych, wspartych kolumnami salach mieściły się łaźnie parowe i wodne, baseny kąpielowe z ciełą, letnią i zimną wodą, baseny pływackie, wanny oraz prysznice. Obok znajdowały się sale gimnastyczne, w których podnoszono ciężary, uprawiano zapasy i szermierkę. Termy były zarazem miejscem spotkań towarzyskich i filozoficznych dysput. Chętni mogli spędzić czas w bibliotece lub zjeść posiłek w bufecie. Wstęp do niektórych term był darmowy, w innych pobierano bardzo niewielką opłatę. Z basenów i sal gimnastycznych korzystały również kobiety. Przeznaczano dla nich zwykle osobne pomieszczenia.

Tak termy rzymskie opisuje Lucius Anneus Seneka w "Listach Lucillusa":

Mieszkam tuż obok term. wyobraź sobie więc te najprzeróżniejsze głosy, których już uszy ścierpieć nie mogą. Siłacze ćwiczą i wyrzucają w górę ręce obciążone ciężarami [...]; kiedy trafi się jakiś próżniak, któremu sprawiają przyjemność pospolite masaże, słyszę klaskanie dłoni o ciało [...] A jak się zjawi sędzia sportowy i zacznie liczyć piłki - to już koniec [...] Masz dalej tych, co skaczą do wody z impetem, rozbijając ją, [...] wyobraź sobie piszczący i skrzekliwy głos niewolnika - depilatora [...] Dodaj najprzeróżniejsze nawoływania sprzedających ciastka i masarza i cukiernika, z których każdy na swój sposób ale zawsze głośny, reklamuje swój towar.
- Seneka Młodszy, Listy Lucillusa

Termy Karakalli

Autor: Massimo Baldi | Na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0.

^ Największymi łaźniami w cesarstwie były założone w 216 roku n.e. termy Karakalli, w których jednocześnie mogło przebywać 1500 osób. Plan kąpieli był następujący: po wejściu wstępowało się do łaźni, następnie do ogrzewanej sali tepidarium, przygotowującej ciało na gorące kąpiele w caldarium. Zimnych kąpieli zażywano we frigidarium. Ponadto do dyspozycji gości były prysznice, baseny pływackie, łaźnie parowe. Rzymianie mogą się poszczycić oryginalnymi wynalazkami, m.in. akweduktami doprowadzającymi wodę z górskich źródeł do miasta, systemem centralnego ogrzewania ciepłym powietrzem przestrzeni pod podłogą czy toaletami ze spłuczkami.

Pierwsze termy powstawały najprawdopodobniej w II wieku p.n.e. Budowanie ich rozpowszechniło się jednak w I wieku p.n.e. W tym okresie przeobraziły się one w ogromne kompleksy. Do najsłynniejszych term należą te wzniesione w Rzymie:

  • termy Agrypy
  • termy Augusta
  • termy Tytusa
  • termy Domicjana
  • termy Karakalli
  • termy Dioklecjana
  • termy Konstantyna

Łaźnie budowane były nie tylko w Rzymie ale i na terenie całego imperium np. w Patarze, Paryżu i Hierapolis, Trewirze czy Aleksandrii.








Pomoc przy stronie

Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!



Spintria

Rzymianie pozostawili po sobie mnóstwo dziwnych informacji i faktów, w które naprawdę czasami ciężko uwierzyć. (więcej)



.

Najnowsze informacje i odkrycia naukowców związane z historią antycznego Rzymu. (więcej)



Karakalla

Jakub Jasiński alias Cosiek
autor portalu
adres mailowy


.
.
.

Stopka strony

© Copyright 2004-2014 by Cosiek. All rights reserved.
Pomoc przy tworzeniu strony: Skyproject | Ta strona korzysta z plików cookies