Archiwum | Artykuły | Bibliografia | Chronologia | Konkursy | Księgarnia | Recenzje | Dotacje | Reklama | Współpraca | Kontakt
Imperium Romanum
Wprowadzenie | Ustrój | Społeczeństwo | Kultura | Religia | Geografia | Gospodarka | Wojsko | Wojny | Bitwy | Biografie | Dzieje Rzymu
.
Rss



Wprowadzenie > Biografie > Poncjusz Piłat


Poncjusz Piłat

(? - ? n.e.)


Chrystus i Piłat, Nikolai Ge

Chrystus i Piłat, Nikolai Ge

Poncjusz Piłat (Pontius Pilatus) żył w I wieku n.e. Jego imię znaczy dosłownie "Piłat z Pontu". Poncjusz więc mógł pochodził z Pontu, starożytnej krainy w północno-wschodniej Azji Mniejszej (obecna Turcja). Z pochodzenia mógł też być Samnitą, gdyż imię Poncjusz wywodzić się mogło z rodu Pontiów, należącego do italskiego ludu Samnitów (środkowa Italia). Nie znamy roku jego urodzin ani śmierci; nie wiemy za dużo o jego życiu przed przyjazdem do Judei, ani też co robił później. Pewnym jest, że pełnił urząd prokuratora Judei w latach 26-36/37 n.e. Zgodnie z chrześcijańskimi Ewangeliami oraz przekazem Józefa Flawiusza przewodził procesowi Jezusa Chrystusa i zatwierdził jego wyrok. Szczegóły jego życia przed okresem pełnienia funkcji w Judei nie są znane, a po okresie namiestnictwa dotyczą szeregu legend.

Główne źródła do losów historycznego Piłata to: "Dawne dzieje Izraela" i "Wojna żydowska" Józefa Flawiusza, tekst Filona z Aleksandrii "Poselstwo do Gajusza" oraz "Nowy Testament". Z pomniejszych należy wymienić "Historię Kościelną" Euzebiusza z Cezarei i "Roczniki" Tacyta.

Przyjmując że Poncjusz wywodził się ze środkowej Italii, uznać można że Poncjusz miał duże problemy w rozwoju swojej kariery politycznej. Rzym toczył niegdyś ciężkie wojny z Samnitami - w związku z czym Piłat nie mógł uzyskać najwyższych stanowisk w administracji rzymskiej, np. nie mógł zostać senatorem. W tamtym czasie Rzymianie nie przepadali za Samnitami. Prawdopodobnie dzięki protekcji - w Rzymie rzecz powszechna - był ekwitą, a następnie trybunem wojskowym w Germanii, gdzie toczył ciężkie wojny z plemionami germańskimi. Za panowania cesarza Tyberiusza powołany został na stanowisko prokuratora Judei (z uprawnieniami namiestnika) w 26 roku n.e., jako następca Waleriusza Gratusa. Objął ten urząd prawdopodobnie jako protegowany Sejana (przyjaciel cesarza Tyberiusza, prefekt gwardii pretoriańskiej), który był zdeklarowanym antysemitą. Piłat także darzył naród żydowski niechęcią i kilkakrotnie popadał w konflikt ze swoimi poddanymi. Na początku rządów wniósł sztandary z wizerunkiem cesarza do twierdzy Antonii:

Gdy jego żołnierze przybyli do Jerozolimy, nakazał im przynieść proporce będące symbolem Cezara. Proporce zostały przyniesione pod osłoną nocy, lecz ich obecność została niebawem odkryta. Wielu Żydów przybyło do Cezarei namówić Prokuratora do zniesienia tych symboli. Przez pięć dni Piłat nie chciał ich wysłuchać, lecz już szóstego zasiadł w fotelu sędziego. Gdy Żydzi zebrali się, kazał otoczyć ich kordonem żołnierzy i zagroził śmiercią jeśli nie przestaną go dręczyć swoimi postulatami. Ci rzucili się na ziemię i odsłonili swoje karki mówiąc, że wolą zginąć niż dopuścić do pogwałcenia swoich praw. Piłat, nie chcąc zabijać tak wielu, ustąpił i zdjął proporce.

- Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. 9, 2-3

Ecce Homo, Antonio Ciseri

Ecce Homo, Antonio Ciseri
Poncjusz Piłat przedstawiający ubiczowanego Jezusa z Nazaretu mieszkańcom Jerozolimy.

Filon z Aleksandrii pisał, że Piłat umieścił kilka pozłacanych tarcz w pałacu Heroda ku czci Cezara. Nie widniał na nich żaden niedozwolony symbol, a jedynie inskrypcja, kto i dla kogo wystawił tarcze. Żydzi jednak domagali się usunięcia tarcz. Gdy Piłat odmówił, zwrócili się do Tyberiusza. Dopiero jego rozkaz zmusił Piłata do zdjęcia symboli. Wydarzenie to miało miejsce prawdopodobnie w 32 roku n.e. Dla wyznawców judaizmu umieszczanie symboli cesarskich w miejscach dla nich świętych było bałwochwalstwem.
Za swojego urzędu w Cezareii Nadmorskiej (Caesarea Maritima), która była siedzibą prokuratorów, wystawił świątynię poświęconą cesarzowi Tyberiuszowi. Poncjusz Piłat naruszył również skarb Świątyni do budowy akweduktu:

Innym razem użył świętego skarbu świątynnego, zwanego Korbanem, aby doprowadzić wodę do Jerozolimy przez akwedukt. Oburzony tłum złorzeczył Piłatowi; lecz ten posłał żołnierzy przebranych za cywilów w motłoch. Na dany sygnał, bunt żydowski został stłumiony kijami.

- Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. 9, 4

W czasie publicznej działalności Jezusa Chrystusa Piłat dokonał także masakry galilejskich pielgrzymów żydowskich wędrujących do Jerozolimy z ofiarami. Na przełomie 36/37 roku n.e. Piłat zabił uzbrojonych Samarytan, którzy chcieli wejść na górę Garizim, prowadzeni przez oszusta i podżegacza. Legat Syrii, Lucjusz Witeliusz, rozkazał Piłatowi odjechać do Rzymu, aby przed cesarzem się usprawiedliwił z zarzutów podniesionych przez Samarytan, lecz nim przybył do Rzymu, Tyberiusz już zmarł. Euzebiusz z Cezarei w swojej "Historii Kościelnej" podawał, że za rządów następnego cesarza, Kaliguli, Piłata dotknęły tak wielkie nieszczęścia, że musiał popełnić samobójstwo. Euzebiusz powoływał się na pisarzy greckich, którzy dali zestawienie olimpiad oraz tego, co w poszczególnych latach się zdarzyło. Piłat miał także żonę, która według tradycji miała się nazywać Prokula.


Kamień Piłata


W 1961 roku na wykopalisku archeologicznym starożytnego amfiteatru w Cezarei Nadmorskiej, stolicy prowincji Judei, odkryto na bloku wapiennym łacińską inskrypcję. Były na nim uszkodzone dedykacje Poncjusza Piłata. Inskrypcja została odnaleziona przez grupę prowadzoną przez Antonio Frova. Jego rekonstrukcja była następująca: [Caesariens(ibu)]s Tiberiéum [Pon]tius Pilatus [praef]ectus Iuda[ea]e [d]e[dit] - "Poncjusz Piłat, prefekt Judei, podarował Tiberieum mieszkańcom Cezarei". Pierwsza linijka tej inskrypcji jest przedmiotem wielu dyskusji i spekulacji. Chociaż rekonstrukcja Frova jest powszechnie cytowana, szczególnie w literaturze popularno-naukowej, to jednak jest kwestionowana przez wielu. Proponowano różne inne warianty rekonstrukcji. E. Weber zalecał: [Kal(endis) Iulii]s Tiberiéum [M(arcus) ? Po]ntius Pilatus [praef]ectus Iuda[ea]e [dedicavit] - "Marek (?) Poncjusz Piłat, prefekt Judei, dedykował Tiberieum 1 lipca". A. Degrassi sugerował: [Dis Augusti]s Tiberiéum [Pon]tius Pilatus [praef]ectus Iuda[ea]e [fecit, d]e[dicavit] - "Poncjusz Piłat, prefekt Judei, zbudował Tiberieum i poświęcił je boskim Augustom". Alexander Demandt proponował natomiast: [Incoli]s Tiberiéum [Ponti]us Pilatus [praef]ectus Iud[aeae refecit] - "Poncjusz Piłat, prefekt Judei, odbudował Tiberieum dla mieszkańców". Rekonstrukcja Géza Alföldy była identyczna jak Demandta, tylko interpretował pierwsze słowo jako Nautis ("dla marynarzy"). Uważał, że inskrypcja upamiętnia odbudowę portu w Cezarei Nadmorskiej (być może w szczególności latarnię morską).

Najcenniejszą informację dostarcza trzecia linijka, z której dowiadujemy się, że oficjalny tytuł Piłata brzmiał "prefekt" (praefectus). Józef Flawiusz i Tacyt określali natomiast Piłata mianem prokuratora. Jednakże tytuł ten nosili namiestnicy Judei dopiero od roku 44 n.e., gdy Judea po raz drugi stała się rzymską prowincją. Wcześniej, w latach 6-41 n.e., namiestnicy tej prowincji byli niższej rangi, bo tylko prefekta. Ewangelie natomiast na określenie funkcji Piłata używają ogólnego terminu "zarządca".

Słowo Tiberieum nie zostało dotąd wytłumaczone. Niektórzy uczeni przypuszczają, że była to jakaś budowla, być może świątynia zbudowana na cześć Tyberiusza.






Świątynia muz




Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!


Spintria

Rzymianie pozostawili po sobie ciekawe fakty. (więcej)



.

Najnowsze informacje i odkrycia związane z Rzymem. (więcej)



Co miało miejsce tego dnia w Rzymie?



Kontakt

Jakub Jasiński alias Cosiek
adres mailowy



.

.

Źródła wykorzystane

  • Ciecieląg Jerzy, Poncjusz Piłat, prefekt Judei, Kraków 2003
.

Powiedz innym co myślisz

.
.

Stopka strony

© Copyright 2004-2014 by Cosiek. All rights reserved.
Pomoc przy tworzeniu strony: Skyproject | Ta strona korzysta z plików cookies | Mapa strony