.
Archiwum | Artykuły | Bibliografia | Chronologia | Konkursy | Księgarnia | Recenzje | Dotacje | Reklama | Współpraca | Kontakt
Imperium Romanum
Wprowadzenie | Ustrój | Społeczeństwo | Kultura | Religia | Geografia | Gospodarka | Wojsko | Wojny | Bitwy | Biografie | Dzieje Rzymu
.
Rss



Wprowadzenie » Gospodarka » Miary rzymskie


Miary rzymskie


Miara

w metrach [m]

Miliarium

1478

Actus

35,47

Pertica

2,956

Passus

1,478

Gradus

0,739

Cubitus

0,44

Pes

0,296

Rzymskie jednostki miernicze zostały oparte o greckie i egipskie standardy. Były one generalnie dokładne i często stosowane w życiu codziennym. Rzymianie, wszystko począwszy od złota, a skończywszy na warzywach, ważyli przy użyciu dwóch typów wag: prostej wagi szalkowej z brązu lub mocnej wagi poziomej na haku, z przesuwanym ciężarkiem, przeznaczonej do ważenia np. worków z mąką.


Miary długości


Podstawową jednostką rzymskich miar długości była stopa (pes). Stopę dzielono na mniejsze jednostki: dodrans (3/4), bes (2/3), triens (1/3), quadrans (1/4), sextans (1/6), uncia (1/12), semiuncja (1/24) i sicilius (1/24).
Odległości mierzono osobnymi miarami: krok (gradus), podwójny krok (passus), tyczka (perlica), długość bruzdy wyoranej przez woły bez zatrzymania dla wypoczynku (actus), tysiąc kroków ( miliarium lub milia passuum) oraz przejęty od egipcjan łokieć (cubitus).


Miary powierzchni


Najpospolitszą miarą powierzchni było iugerum, które pierwotnie oznaczało obszar, który para wołów (stąd nazwa od jugum, czyli "jarzmo") może zaorać w ciągu dnia. Było to pole 35,5 m na 71 m, wynoszące 2520,6 m kwadratowych.

Miara

w litrach [l]

Quadrantal

26,20

Urna

13,10

Congemus

3,27

Sextaremus

0,545

Lembra

0,327

Hememna

0,274

Quartaremus

0,136

Acetabulum

0,068

Cyathus

0,0455

Gdy istniała potrzeba posługiwania się większymi jednostkami, stosowano heredium, centuria i saltus. W Egipcie za panowania rzymskiego w powszechnym użyciu była arura.


Miary pojemności


Miary pojemności wywodzą się z naczyń, w których przechowano produkty zarówno płynne jak i sypkie. W tym celu ustalono dla nich osobne serie miar. Dla płynów Rzymianie przejęli swe miary pojemności od Ateńczyków. System został ustalony w III wieku p.n.e. i nie podlegał poważniejszym zmianom w późniejszych czasach. Podstawową jednostką dla płynów był sextarius. Do mierzenia substancji sypkich używano tych samych miar od sextariusa w dół. Dla większych ilości tych produktów stosowano modius, wynoszący około 8 litrów i semimodius równy 4 litrom.


Miary masy


Podstawową jednostką wagową była libra, nazywana także pondus. Libra od III wieku p.n.e. miała ustaloną wagę nie ulegającą poważniejszym wahaniom w późniejszym okresie.

Libra dzieliła się na 12 uncji (1 uncja wynosiła 27,288 g). Jednostki takie jak drachma i obolus, weszły w użycie w czasach cesarskich. Siliqua i lupinus pojawiły się dopiero za czasów Konstantyna i służyły do ważenia złota. Najmniejszą jednostką miary rzymskiej była siliqua - waga ziarenka rośliny zwanej "chleb świętojański" (Certonia siliqua).

Miara

w litrach [l]

Miara

w litrach [l]

Libra

327,45

uncia

27,288

Deunx

300,16

Semuncia

13,664

Dextans

272,88

Binale sextulae

9,096

Dodrans

245,59

Sicilicus

6,822

Bes

218,30

Sextula

4,548

Septunx

191,02

Drachma

3,411

Semis

163,73

Dimidia sextula

2,774

Quincunx

136,44

Scripulum

1,137

Triens

109,15

Obolus

0,568

Quadrans

81,86

Lupinus

0,283

Sextans

54,58

Siliqua

0,189

Sescuncia

40,93

Funkcjonowały także jednostki wyższe od libry:

Nazwa

Wielokrotność

Waga w gramach

Waga w uncjach

Dupondius

2

654,9

24

Tressis

3

982,35

36

Nonussis

9

2 947,05

108

Vicessis

20

6 549

240

Tricessis

30

9 823,5

360

Centussis

100

32 745

1 200




Mówią Wieki
Z Historii






Wesprzyj IMPERIUM ROMANUM!


Spintria

Rzymianie pozostawili po sobie ciekawe fakty. (więcej)



.

Najnowsze informacje i odkrycia związane z Rzymem. (więcej)



Co miało miejsce tego dnia w Rzymie?



Kontakt

Jakub Jasiński alias Cosiek
adres mailowy



.

.

Źródła wykorzystane

  • Wipszycka Ewa, Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, tom 1, Warszawa 1982
.

Powiedz innym co myślisz

.
.

Stopka strony

© Copyright 2004-2014 by Cosiek. All rights reserved.
Pomoc przy tworzeniu strony: Skyproject | Ta strona korzysta z plików cookies | Mapa strony